رازهای حل معضل استحمام در سالمندی: راهنمای جامع برای خانوادهها
در این مطلب میخوانید:
وقتی عزیز سالمندمان از حمام کردن و تعویض لباس طفره می رود، چه کنیم؟
رازهای حل معضل استحمام در سالمندی: راهنمای جامع برای خانوادهها
نگهداری از سالمندان چالشهای خاص خود را دارد و یکی از شایعترین آنها، تغییر ناگهانی در عادات بهداشتی است. وقتی پدر یا مادر مسن شما دیگر تمایلی به استحمام یا تعویض لباسهایش نشان نمیدهد، تنها راه حل پایدار، درک دلایل واقعی این رفتار است. این مسئله میتواند از یک موضوع ساده تا نشانهای از مشکلات عمیقتر سلامت متغیر باشد.
در بهترین حالت، بهداشت ضعیف میتواند منجر به بوی جزئی بدن و ظاهری نامرتب شود. با این حال، تغییرات شدید در عادات حمام کردن میتواند به بیتوجهی به خود منجر شود، بر زندگی اجتماعی یک سالمند (و به طور کلی کیفیت زندگی) تأثیر بگذارد و حتی سلامت آنها را به خطر بیندازد. مراقبان ناامید خانواده اغلب برای متقاعد کردن عزیزان مسن خود برای حمام کردن بیشتر تلاش میکنند. راه حل ساده به نظر میرسد، اما اغلب این مسئله بسیار فراتر از آن چیزی است که به نظر میرسد.
چرا سالمندان نمیخواهند حمام کنند؟
- افسردگی
اگر یکی از عزیزانی که قبلاً آرایش میکرد، مرتباً حمام میکرد یا اصرار به پوشیدن لباسهای اتوکشیده داشت، ناگهان از مراقبت از خود دست کشید، عاقلانه است که ابتدا افسردگی را رد کنیم. یک معاینه ساده با پزشک ایده خوبی است، به خصوص اگر به نظر میرسد کمبود انرژی یا عدم علاقه بخشی از این تغییر رفتار است. افسردگی همیشه برای یک ناظر آشکار نیست، بنابراین مراقب علائم هشدار دهنده باشید.
- احترام و کنترل
با افزایش سن، افراد اغلب احساس میکنند که کنترل زندگی خود را از دست میدهند. یکی از چیزهایی که سالمندان تمایل دارند تا حد امکان به آن پایبند باشند، بهداشت شخصی خودشان است. مراقبان و اعضای خانواده میتوانند هر چقدر که میخواهند غر بزنند، اما هر چه بیشتر آنها را در مورد چیزی اذیت کنید، بیشتر تمایل به مقاومت دارند.و نتیجه عکس می دهد.
- کاهش قدرت حواس
بینی شما ممکن است به راحتی بوی ادرار، عرق کهنه و مدفوع را حس کند، اما سالمندان ممکن است متوجه نشوند. آنها دیر متوجه بوی خود و خانهشان یا لکه های روی لباس می شوند. این به این دلیل است که حواس آنها به اندازه گذشته تیزبین نیست. با روند پیری، حواس، به ویژه حس بویایی، ضعیف میشوند.
- بیحوصلگی و دلواپسی
متاسفانه، روزهای بسیاری از سالمندان مانند دوران جوانیشان با انبوهی از فعالیتها مشخص نمیشود. اگر چهارشنبه چیز خاصی نداشته باشد، خب، مثل سهشنبه یا پنجشنبه است. به راحتی میتوان زمان را از دست داد و متوجه نشد که از آخرین باری که دوش گرفتهاند چقدر گذشته است. علاوه بر این، اگر مهمانی یا گردشی در پیش نباشد، پس چه فایدهای دارد که انرژی صرف کنیم تا همه چیز را به هم بریزیم و فقط در خانه بنشینیم؟
دلایل ترس از حمام کردن در دوران کهولت
- ترس از لغزش و افتادن
- احساس سرما در آب
- درد مفاصل هنگام تحرک
- شرمندگی از نیاز به کمک دیگران
مطالعه منتشر شده در مجله انجمن سالمندان آمریکا نشان داد که "برخی از شرکتکنندگان به جای جستجوی و اجرای استراتژیهایی برای حفظ یا افزایش توانایی کامل حمام کردن خود، حالت یا دفعات حمام کردن خود را با پیشبینی ناتوانی در آینده محدود کردند." اساساً، این سالمندان از ترس و انتظار ناتوانی که هنوز اتفاق نیفتاده بود، روالهای بهداشت شخصی خود را تغییر دادند!
علاوه بر این، روشهایی که سالمندان روالهای حمام کردن تعیینشده خود را تغییر میدهند، لزوماً به معنای بهداشت شخصی خوب یا حتی کافی نیست. ترس ثانویه از دست دادن استقلال و عزت نفس باعث میشود بسیاری از سالمندان به وانهای روشویی، دستمال مرطوب بچه و سایر اقدامات موقت که قرار نیست جایگزین حمام یا دوش معمولی شوند، تکیه کنند.
اگرچه انتظارات منفی پیرامون پیری و زوال عملکرد در این موارد مقصر هستند، اما سازگاری ناکافی سالمندان و عدم تمایل به پذیرش کمک، در واقع میتواند یک پیشگویی خودکامبخش در مورد زوال مرتبط با سن و به ویژه ناتوانی در حمام کردن ایجاد کند.
اختلال شناختی
ضعف شخصی
بهداشت یکی از علائم بسیار رایج بیماری آلزایمر و سایر انواع زوال عقل است. متقاعد کردن یک سالمند مقاوم با تمام تواناییهایش برای حمام کردن به اندازه کافی دشوار است، اما وادار کردن بیماران زوال عقل به دوش گرفتن میتواند کاملاً غیرممکن به نظر برسد. شرایطی که باعث اختلال شناختی میشوند اغلب با افسردگی، تغییرات رفتاری دشوار، حساسیت به محرکها و/یا ناتوانی در پیگیری زمان همراه هستند. وقتی این موارد با هم ترکیب میشوند، میتوانند باعث شوند که یکی از عزیزان از حمام کردن امتناع کند یا به اشتباه فکر کند که قبلاً حمام کرده است.
چگونه یک فرد مسن را متقاعد کنیم که حمام کند و لباس تمیز بپوشد
پس از اینکه فهمیدید چرا یکی از عزیزانتان به درستی از خود مراقبت نمیکند، میتوانید رویکردهای مختلفی را امتحان کنید. یافتن بهترین روش برای هر دوی شما نیاز به آزمون و خطا دارد، اما صرف زمان و تلاش بسیار مهم است.
- از پزشک آنها به عنوان یک منبع استفاده کنید
در برخی موارد، پزشک یکی از عزیزان میتواند متحد قدرتمندی باشد. به عنوان مثال، پزشک میتواند تشخیص دهد که آیا افسردگی یک عامل است و آیا داروهای ضد افسردگی میتوانند روحیه او را بالا ببرند، به او انرژی بیشتری بدهند و به حل مشکل مراقبت از خود کمک کنند.
علاقه دوباره به زندگی ممکن است یک سالمند را از نیاز (یا تمایل) به دوش گرفتن/حمام کردن و پوشیدن لباس تمیز آگاهتر کند.
در نهایت توصیههای پزشکان اغلب برای سالمندان وزن بیشتری دارد.
- بر کشمکش قدرت ناشی از بهداشت ضعیف غلبه کنید
اگر خود را در جدال قدرت با سالمندی یافتید که از "دستور گرفتن" امتناع میکند، یک ترفند کوچک و با نیت خیر میتواند مفید باشد. ببینید آیا میتوانید از یک دوست صمیمی بخواهید که تماس بگیرد و او را به ناهار یا دورهمی دیگری که نیاز به کمی مرتب کردن دارد دعوت کند.
دلیلی برای تمیز کردن خود برای کسی غیر از خانواده گاهی اوقات میتواند کارساز باشد. رشوه دادن ممکن است کودکانه به نظر برسد، اما وعده یک خوراکی ویژه، مانند شام در رستوران مورد علاقهاش در روز حمام هفتگیاش، میتواند یک انگیزه قوی نیز باشد.
- از وسایل و محصولات حمام مناسب برای به حداکثر رساندن راحتی استفاده کنید
- وسایل و محصولات حمام مخصوص سالمندان نیز میتوانند تغییر دهنده بازی باشند:
- محیط حمام را ایمن و راحت کنید
- صندلی مخصوص حمام: خطر افتادن را کاهش میدهد
- دوش دستی: کنترل بهتر روی جریان آب
- دستگیرههای کمکی: افزایش احساس امنیت
- فرشهای ضدلغزش: پیشگیری از سقوط
- گفتگوی بهداشتی را مثبت تنظیم کنید
نحوه صحبت شما در مورد حمام کردن و تعویض لباس میتواند بسیار تأثیرگذار باشد. از شوینده بدن معطر و لوسیون مورد علاقهشان استفاده کنید تا به آنها کمک کنید تا روی جنبههای لذتبخش و اینکه چقدر بعد از آن احساس خوبی دارند تمرکز کنند، نه خود فرآیند.
هنگام اشاره به بوی بدن یا لباسهای کثیف، ملایم باشید. در برخی موارد، یک سالمند ممکن است متوجه نشود و احتمالاً وقتی به او توجه میشود، خجالت میکشد. اگر بیتفاوتی مشکلساز است، به خاطر داشته باشید که غر زدن زیاد هم نتیجهی معکوس میدهد. مراقبان اغلب از بیتفاوتی عزیزانشان نسبت به ظاهر خود بسیار ناامید میشوند، اما سعی کنید این موضوع را نشان ندهید.
- با عزیزانی که مبتلا به زوال عقل هستند، با ملایمت رفتار کنید
مراقبت از عزیز سالمند با زوال عقل با نیاز به صبوری و ملایمت دارد. فراتر از آن، این موضوع برای هر خانواده منحصر به فرد است. برخی از بیماران صرفاً هنگام حمام کردن و لباس پوشیدن به یادآوری و راهنمایی نیاز دارند، اما برخی دیگر ممکن است صرفاً با شنیدن نام حمام، آشفته یا ستیزهجو شوند.
علاوه بر این، هیچکس نمیداند چه زمانی ممکن است یک رفتار یا ترس جدید ایجاد شود یا از بین برود. وقتی صحبت از دوش گرفتن بیماران زوال عقل میشود، به آرامی و با ملایمت پیش بروید.
- از کمک حرفهای استفاده کنید
- کمکپرستار آموزشدیده: برای برخی سالمندان قبول کمک غریبه راحتتر از فرزند است.
- مراکز مراقبت روزانه: امکان استحمام تحت نظارت را فراهم میکنند.
- خانههای سالمندان: وقتی مراقبت در خانه غیرممکن میشود.
نکته پایانی: سازش و درک متقابل
مراقبت از سالمند مانند بسیاری جنبههای زندگی نیاز به سازش دارد. شاید لازم باشد استانداردهای خود را کمی تعدیل کنید. هدف نهایی سلامت و آرامش عزیز شماست، نه کمال مطلق. اگر روشی جواب نمیدهد، با صبر و خلاقیت راه دیگری بیابید. یادتان باشد که پشت هر مقاومت به ظاهر سختگیرانه، انسانی قرار دارد که با تغییرات بزرگ زندگی دستوپنجه نرم میکند.
